Textile ETP Conference in Amsterdam: tussen urgentie en handelingsperspectief

15 juni 2026

Eind mei werd Nederland drie dagen lang het centrum van de Europese textielinnovatie. Tijdens de jaarlijkse Textile ETP-conferentie kwamen industrie, kennisinstellingen, beleidsmakers en bedrijven samen om één vraag te beantwoorden: hoe blijft de Europese textielsector concurrerend in een wereld die sneller, digitaler en circulairder wordt? Het korte antwoord dat door alle sessies heen resoneerde: door fundamenteel anders te gaan werken.

Een systeem onder druk

De conferentie opende met een duidelijke constatering: de manier waarop de sector decennialang heeft geproduceerd, staat onder druk. Het bestaande model – gebaseerd op voorspellen, opschalen en wereldwijd organiseren – heeft de industrie groot gemaakt, maar begint nu zichtbaar te knellen. Deze constatering ging gepaard met de publicatie van een strategische roadmap voor de digitale transformatie van de Europese textiel- en kledingindustrie, ontwikkeld door de DigitX Innovation Hub van ETP.  

Tijdens een van de panels schetste Ahmed Zaidi (Hyran Technologies) hoe deze logica is ontstaan en waarom die vandaag leidt tot structurele overproductie en inefficiëntie. Wat ooit een kracht was, standaardisatie en schaal, is uitgegroeid tot een systeem waarin voorraden worden opgebouwd op basis van aannames, in plaats van actuele vraag. 

Die spanning werd onderstreept in discussies over direct-to-consumer en fast fashion. Zoals meerdere sprekers aangaven: concurrentie gaat allang niet meer alleen over kosten of schaal, maar steeds meer over snelheid en wendbaarheid. 

Een ander interessant perspectief op systeemverandering binnen onze sector, kwam terug in de inauguratie van Jens Oelerich, lector bij het lectoraat Sustainable & Functional Textiles, die plaatsvond op de laatste dag van de conferentie. Ook hij benadrukte dat de hele keten meer datagedreven en digitaal wordt. Hij voegde daaraantoe dat toegang tot en het delen van betrouwbare ketendata een randvoorwaarde is om überhaupt mee te kunnen blijven doen. Bedrijven zonder digitale strategie en transparante data-uitwisseling riskeren uitgesloten te worden van de supply chain. 

Bekijk hier de projecten waar het lectoraat Sustainable & Functional Textiles aan werkt.

Data als rode draad – en grootste uitdaging 

Data liep als een rode draad door het programma. In sessies rond de SAGE Data Space en bijdragen van onder meer GS1, TEXroad en Avery Dennison werd duidelijk dat data essentieel is voor de toekomst van de sector. Maar ook dat de basis nog onvoldoende op orde is. 

Het zijn steeds dezelfde obstakels die terugkomen: gebrek aan standaarden, beperkte interoperabiliteit en complexe datastromen door de keten. Tegelijkertijd benadrukten sprekers zoals Adam Hamidat (Avery Dennison) en Henk-Jan Timmerman (GS1) dat de sector niet vanaf nul begint. Veel data is al beschikbaar, bijvoorbeeld voor traceability of impactanalyses, maar wordt nog onvoldoende gedeeld en benut. 

De uitdaging ligt daarmee minder in technologie en meer in organisatie. De vraag is hoe data daadwerkelijk door de hele keten kan stromen. Van grondstof tot eindproduct en uiteindelijk weer terug in recycling. 

Nieuwe productiemodellen: dichterbij en slimmer 

Een van de meest besproken thema’s was de verschuiving naar nieuwe productiemodellen. Tijdens sessies over microfactories en on-demand productie werd duidelijk dat productie dichter bij de markt steeds relevanter wordt. Niet alleen vanwege snelheid, maar vooral vanwege flexibiliteit en leervermogen. 

Eva de Laat (Studio Eva de Laat) en Cedric Heyen (ITA RWTH Aachen) benadrukten dat microfactories niet alleen draaien om technologie, maar om het verkorten van feedbackloops. Door ontwerp, ontwikkeling en productie dichter bij elkaar te brengen, ontstaat een systeem waarin sneller geleerd kan worden en beter kan worden bijgestuurd. 

Dat past in een bredere verschuiving die door de hele conferentie voelbaar was: competitief vermogen verschuift van schaal naar intelligentie. Niet de grootste producent wint, maar degene die het beste weet wat hij moet maken, voor wie en wanneer. 

Automatisering als voorwaarde voor circulariteit 

Circulariteit werd op de conferentie niet langer als abstract doel besproken, maar als concrete uitdaging. In sessies over sortering, recycling en resale werd duidelijk dat de huidige praktijk vaak nog te arbeidsintensief en kostbaar is om op grote schaal te werken. 

Vincent van der Holst (VNYX) bracht dit scherp onder woorden in een plenaire sessie, gemodereerd door Modint’s innovatieregisseur Nanette Hogervorst. Zolang het verwerken en doorverkopen van kleding duurder is dan het produceren van nieuw, blijft circulariteit economisch onaantrekkelijk. Volgens hem ligt de oplossing in vergaande automatisering, waarbij AI en robotica processen versnellen en goedkoper maken. Precies waar hij met zijn bedrijf VNYX aan werkt.  

Ook tijdens de ‘ETP on Tour’ in Enschede werd zichtbaar hoe deze ontwikkeling in de praktijk vorm krijgt. Initiatieven zoals ValueSort.AI en TEXroad lieten zien hoe data en automatisering samenkomen om textielstromen beter te analyseren, waarderen en opnieuw in te zetten. 

AI: geen optimalisatie, maar systeemverandering 

Een van de meest prikkelende onderdelen van de conferentie was de discussie over AI. In een sessie met onder andere Borre Akkersdijk (BYBORRE) en Adriana Pereira (The Fabricant) werd AI expliciet gepositioneerd als een breuk met het bestaande systeem en niet als een volgende stap in optimalisatie. 

Die gedachte liep door in meerdere sessies. AI maakt het mogelijk om sneller te ontwerpen, beter vraagpatronen te analyseren en productie aan te sturen op basis van realtime data. Maar de impact reikt verder. AI verandert ook wie er kan deelnemen aan de sector en hoe waarde wordt gecreëerd. 

Steeds vaker betreden technologiebedrijven de industrie, bijvoorbeeld rondom vraagstukken als data-infrastructuur en regelgeving, zoals het Digital Product Passport. Deze partijen, die sterk inzetten op AI en software, worden een essentieel onderdeel van de keten. Daarmee verschuift de waardecreatie: niet alleen het fysieke product bepaalt de concurrentiekracht, maar ook data, snelheid en het vermogen om systemen slim te organiseren. 

Bedrijven die blijven optimaliseren binnen bestaande structuren, lopen het risico ingehaald te worden door nieuwe spelers die het systeem fundamenteel anders inrichten. 

Samenwerking als sleutel tot versnelling 

Wat deze editie van de ETP-conferentie vooral duidelijk maakte, is dat de grootste uitdaging – misschien onverwacht – niet technologisch is. De oplossingen bestaan grotendeels al. Waar het op stokt, is de implementatie, en die vraagt om samenwerking. 

In de afsluitende paneldiscussie, met onder anderen Mario Jorge Machado (EURATEX), Troy Nachtigall (Amsterdam University of Applied Sciences) en Wilma van Hunnik (Ministerie van Economische Zaken en Klimaat), werd dat nog eens bevestigd. Digitalisering is een noodzakelijke voorwaarde voor concurrentiekracht, die alleen effectief is als bedrijven, kennisinstellingen en overheden gezamenlijk optrekken. 

Het vraagt om gedeelde standaarden, gezamenlijke investeringen en een gedeeld gevoel van urgentie. De komende jaren zullen dan ook bepalend zijn voor de positie van de Europese textielsector. 

Zoals tijdens de conferentie meermaals werd benadrukt: de vraag is niet óf de sector verandert, maar hoe snel en hoe gezamenlijk dat gebeurt. 
 

De 20e ETP-conferentie vond twee dagen in Amsterdam plaats en één dag in Enschede. Samen met de Hogeschool van Amsterdam, was Modint partner van het event.